DEBATA OKSFORDZKA "Obligatoryjność mediacji - mit czy rozwiązanie przyszłości"

Za nami Międzynarodowy Dzień Mediacji, który w tym roku był obchodzony wyjątkowo – Ministerstwo Sprawiedliwości zaproponowało, aby obchodami objąć cały tydzień pomiędzy 14  a 18 października 2013 roku i w tym czasie promować mediację, informować o jej zaletach i korzyściach z niej płynących poprzez prowadzenie warsztatów, konferencji, spotkań i pogadanek.

W Gdańsku Międzynarodowy Dzień Mediacji, przypadający na dzień 17 października 2013 roku, obchodziliśmy wyjątkowo.

W ramach comiesięcznych spotkań w Salonie Mediatora została przygotowana i przeprowadzona Debata Oksfordzka, której główną tezą była : „Obligatoryjność mediacji – mit czy rozwiązanie przyszłości”.  Tezę Debaty doskonale zobrazował rysunek przewodni przygotowany przez sędziego Sądu Rejonowego w Goleniowie Arkadiusza Krupę.

Do roli głównych mówców zaproszeni zostali sędziowie z Sądu Okręgowego w Gdańsku oraz sędziowie z gdańskich Sądów Rejonowych, mediator, adwokat, radca prawny oraz psycholog. Sędziowie reprezentowali wydziały cywilne, gospodarcze oraz karny.

Grupę „propozycji” reprezentowali: sędzia SR Katarzyna Kazaniecka-Kapała, sędzia SO Barbara Skrobańska, sędzia SR Leszek Nowopolski, sędzia SR Ewa Szarmach i radca prawny Piotr Kubik. Grupę „opozycji” reprezentowali: sędzia SR Katarzyna Bójko – Narczewska, psycholog Ewa Urbanowicz, adwokat Beta Nowakowska, sędzia SR Piotr Markiewicz i mediator Bartosz Poćwiardowski.

Debata rozpoczęła się od przedstawienia się  liderów „propozycji” i „opozycji”  oraz  krótkiego wstępu co będzie celem argumentacji każdej z debatujących grup. 

Po zaprezentowaniu się uczestników  rozpoczęła się wymiana racji pomiędzy głównymi mówcami, której celem było przekonanie do stawianej tezy lub jej podważenie i obalenie. Członkowie obu grup mówili na przemian, odnosząc się do  argumentów przedstawianych przez stronę przeciwną. Nad sprawnym przebiegiem Debaty czuwał Marszałek Debaty  w osobie Magdy Bellwon, pilnując czasu wypowiedzi stron i wzajemnej komunikacji.

Obie grupy mówców były doskonale przygotowane do dyskusji  i przedstawiały mocne argumenty zarówno „za” jak i „przeciw” obligatoryjności mediacji. Powoływano się na przykłady włoskiego systemu prawnego, nazywanego „Cudem włoskim”, gdzie wprowadzenie obligatoryjności mediacji zaowocowało wzrostem liczby mediacji a w ponad 50% spraw kierowanych do mediacji zawarte zostały ugody. Przeciwnicy tezy  podnosili kwestie związane z odpłatnością za obligatoryjną mediację – kto miałby ponosić wówczas koszty mediacji? Skarb Państwa czy też obywatele?

Zarówno „propozycja” jak i „opozycja” odnosiła się do psychologicznych i emocjonalnych skutków obligatoryjnej mediacji – jak na Strony wpływać będzie nierównowaga w mediacji, czy sala sądowa jest przyjazna dla Stron, czy udział w mediacji chroni przed stresem związanym z toczącym się postepowaniem i czy w przypadku obligatoryjnej mediacji uda się złagodzić a nawet wyeliminować  wymienione powyżej czynniki?

Pojawił się również argumentu wskazujące na aspekt wolności, niezależności i samostanowienia. Czy coś co jest narzucone może być skuteczne? Czy społeczeństwo skorzysta z czegoś co zostanie mu nakazane i gdzie w takim razie zasada dobrowolności mediacji?

Ale czy celem obligatoryjności mediacji jest zmuszanie do niej? Czy nie jest to tak, że mediacja umożliwia kształtowanie dalszych relacji miedzy Stronami bez niszczenia ich, że daje efekty pozytywne, jest neutralna a najważniejsze jest osiągnięcie satysfakcjonującego porozumienia?

Każdy z mówców „propozycji” i „opozycji” miał możliwość przedstawienia jednego argumentu dotyczącego tezy Debaty. Po każdym z wystąpień członkowie grupy przeciwnej mogli zadać mówcy pytanie odnośnie przedstawianego argumentu.

Po wystąpieniach wszystkich głównych  mówców i podsumowaniu dokonanym przez liderów do dyskusji zaproszona została liczna publiczność uczestnicząca w Debacie, która wyposażona w czerwone i zielone karty do głosowania zadecydować miała której strony argumenty były mocniejsze.

W czasie przerwy kawowej podliczono głosy. Wygrały argumenty „opozycji” będącej przeciwko obligatoryjności mediacji – 32 oddane głosy. Natomiast argumenty „propozycji” przekonały 29 osób.

Debata zakończyła się dyskusją nad przyszłością mediacji i korzyściami płynącymi z jej stosowania. Zarówno publiczność jak i uczestnicy Debaty zgodnie stwierdzili, że najważniejsze jest budowanie świadomości społeczeństwa odnośnie stosowania mediacji, jej promocja i propagowanie.

Podczas dyskusji pojawiło się wiele tematów mogących być tezami dla kolejnych Debat Oksfordzkich odnoszących się do mediacji. 

A ponieważ organizacja Debaty przypadła do gustu zarówno jej uczestnikom jak i   publiczności być może już niedługo będziemy mieli przyjemność zaprosić Państwa na kolejną odsłonę Debaty Oksfordzkiej w Sądzie Okręgowym w Gdańsku.